DK95 Portugal Westdijk 4

DK95

In 1612 was de Dijkkavel 95 aan de Westdijk een van de aan de broers Hendrick en Dirck van Oss toebedeelde gronden. Deze grootste investeerders in de droogmaking van de Beemster verkregen samen ongeveer eenzevende van de totale oppervlakte. In de eerste jaren na 1612 kochten ze nog veel land aan. De broers kwamen oorspronkelijk uit Antwerpen, maar waren na de herovering van deze stad door de Spanjaarden naar het noorden gevlucht. Ze vestigden zich als kooplieden in Amsterdam. In naam deden de broers alles samen, in de praktijk was Hendrick de ‘stille vennoot’ op de achtergrond terwijl Dirck de ondernemer was. Hij richtte zijn aandacht niet alleen op de aloude handelsgebieden (Oostzee, Frankrijk, Middellandse zee), maar vooral ook zocht hij nieuwe markten in de Levant, het Verre Oosten en Rusland.

 

Dirck van Oss

Dirck van Oss behoorde tot de eerste Hollanders die via Archangel met de Russen in contact kwam. Hij stak geld in één van de eerste vloten die naar Indië gingen in de jaren 1590. Toen op initiatief van Van Oldenbarneveldt de VOC werd opgericht in 1602 kochten Hendrick en Dirck van Oss voor ƒ 47.000 aan aandelen. Dat leverde hen in de jaren daarna behoorlijke winsten op waarvoor ze op zoek gingen naar investerings-mogelijkheden. Die vonden ze in de Beemster. Bij zijn dood in 1615 bezat Dirck een vermogen dat wordt geschat op bijna 3 miljoen gulden.

 

Dirck van Oss in 1583 (Stedelijk Museum Alkmaar)

 

De DK95 vererfde in november 1623 op de oudste zoons van Dirck. Zij verkochen deze een maand later aan Symon Gerritsz Schaep (1566-1646), brouwer op de Oudezijds Achterburgwal te Amsterdam. Na zijn dood kwam de hofstede in 1648 in bezit van zijn zoon.

 

Dr. Gerard Schaep (1598-1666), heer van Kortenhoef, was lid van de vroedschap van Amsterdam en werd elf maal tot burgemeester gekozen. Sedert 1625 was hij hoofdingeland van de Beemster. Hij bekleedde tal van bestuurlijke functies en was gezant van de Republiek in Denemarken. Zijn huwelijk met Maria Spieghel (1604-1661), dochter van hoofdingeland LourensJansz Spieghel, bleef kinderloos. Zijn landerijen in de Beemster werden daarna getaxeerd, waarbij het huis met bijna 20 morgen land (DK95) werd geschat op ƒ 17.939. De erfgenamen hielden de landerijen geruime tijd gezamenlijk in bezit.

wapen Schaep

Wapen van Gerard Schaep  

 

In 1721 werd het huis met land voor ƒ 7000 verkocht aan Willem Bonefacius Ockers, koopman uit Zierikzee. Hij staat ook nog in het verpondingsregister van 1733, opgesteld in 1731, als eigenaar vermeld. Het “plaisirhuijs” werd daarin aangeslagen voor ƒ 16, wat duidt op een vrij kleine hofstede. Zijn dochters, Catharina en Maria Bonifacia Ockers, hadden echter in een openbare veiling op 22-12-1732 in het Herenlogement te Amsterdam de “hofstede met herenhuis, stal, koets- en wagenhuis en land” voor ƒ 13.000 verkocht aan Jeronimus de la Croix, makelaar te Amsterdam. In december 1740 liet Carel de Dieu als gehuwd met Anna Brigitta de la Croix (1711-1771), enige erfgename van haar vader, de DK95 op zijn naam overboeken. Zij erfde tevens van haar grootmoeder de naastgelegen DK94.

 

Carel de Dieu

Carel de Dieu (1700-1789) was van 1727 tot 1741 secretaris van de Beemster. Daarna vertrok hij naar Alkmaar waar hij in de Langestraat een huis liet bouwen. In 1744 werd hij lid van de vroedschap van Alkmaar. Aldaar was hij 23 maal burgemeester. Hij behoorde tot de gematigde patriotten. Toen Willem V in 1787 met behulp van de Pruisen zijn gezag had hersteld, trad Carel de Dieu af als vroedschap.

 

 

Carel de Dieu (Iconografisch Bureau)

 

 

rouwbord

In 1741 verzocht Carel aan het polderbestuur van de Beemster toestemming om een stenen speelhuis te mogen zetten aan de voet van de Ringdijk op DK94 en de kavelsloot aan het westeind tussen DK94 en DK95 te mogen toedammen. Dit werd goedgevonden. In 1778 verkocht hij de buitenplaats 'Portugaal' met huis en bijna 40 morgen land voor ƒ 30.000 aan Klaas Pz Nol, die 8000 gulden betaalde en voor de rest een lening sloot bij de verkoper. Vermoedelijk is het herenhuis kort daarna gesloopt.

 

 

 

 

 

 

Rouwbord Carel de Dieu in de Grote Kerk van Alkmaar

 

Design downloaded from free website templates.