Verantwoording

De namen van degenen die bij de verloting van de kavels op 30 juli 1612 komen uit het Extract uyt het Octroy van de Beemster, met de Cavel-conditien, En de Kaerte van dien, als mede 't Register van de Participanten (Purmerend 1696).

 

De transportregisters in het Oud-rechterlijk archief van de Beemster heb ik integraal doorgenomen. Er zijn in de loop der tijd helaas enkele registers verloren gegaan en het oudste register (1612-1624) bevat alleen gegevens betreffende huizen en erven in met name Middenbeemster en Klaterbuurt. Voor de periodes tot 1624, 1637-1651, 1676-1709 en na 1811 zijn er geen transportregisters.

 

In het Polderarchief van de Beemster bevinden zich echter enkele bronnen die deze hiaten deels kunnen vullen. Over de periode 1612-1721 bevindt zich hierin een tweetal registers van eigenaren, respectievelijk van de Bovenpolder en de Middelpolder. Hoewel gegevens van de waarde van het onroerend goed ontbreken, kunnen hieruit wel de opeenvolgende eigenaren worden gehaald voor de periodes waarvoor er geen transportregisters zijn. Helaas zijn dergelijke registers er niet voor de Arenberger- en Havermeerkavels. De periode van 1811 (laatste transportregister) tot 1832 (invoering Kadaster) kan worden overbrugd met een tweetal kohieren van eigenaars, respectievelijk over 1805-1826 en 1822-1838.

 

De gegevens uit al deze bronnen én de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel van het Kadaster zijn door mij in computerbestanden gezet. Basis is de oude kavelnummering zoals die in 1612 is vastgesteld. Ten behoeve van de nummering in de Kadasterarchieven heb ik een concordans gemaakt waarin de oude kavelnummers naar de nieuwe nummering worden ‘vertaald’.

 

Het origineel van het verpondingsregister uit 1733 van de Beemster berust in het archief van de Staten van Holland in het Nationaal Archief in Den Haag, zoeken bij Beemster (in 3 delen) [nb. de aldaar bijgeleverde index zit vol fouten en de kavelnummers zijn hierin niet opgenomen]. Het is door mij getranscribeerd en de gegevens zijn vervolgens ook in een bestand gezet.

 

Van elke als buitenplaats geïdentificeerde kavel zijn alle gevonden gegevens daarna op een rij gezet. Via (genealogisch) onderzoek in het archief van het Polderbestuur, doop-, trouw- en begraafregisters, literatuur en internet is getracht de informatie over de eigenaren uit te breiden. Dank aan Kees van der Wiel voor gegevens uit de Haarlemsche Courant en uit verschillende boedelinventarissen. Dank aan Diederik Aten voor informatie uit stukken van de municipaliteit van de Beemster. Dank ook aan de Gemeente Beemster voor de digitale afbeelding van de Kopergravure.

 

Beemster, januari 2012

Dr. K.W.J.M. Bossaers

 

 

Bronnen

Archieven:

Waterlands Archief, Purmerend

- Oud-rechterlijk archief Beemster, inv.nrs. 4027-4030, 4052-4075

- Polderbestuur Beemster, inv.nrs. 1-36, 323 en 324, 332, 341, 373

- Familiearchief Alewijn

Noord-Hollands Archief, Haarlem

- Archief Grondbelasting, inv.nr.23

- Familiearchief Merens

Regionaal Archief Alkmaar

- Familiearchief Van Foreest

- Familiearchief De Dieu

Centraal Bureau voor Genealogie, Den Haag

- Familiearchief Duyvensz

 

Literatuur:

Chr. Bertram, Noord-Hollands Arcadia. Ruim 400 Noord-Hollandse buitenplaatsen in tekeningen, prenten en kaarten uit de Provinciale Atlas Noord-Holland (Alphen aan den Rijn 2005).

H. Bonke en K. Bossaers, Heren investeren. De bewindhebbers van de West-Friese kamers van de VOC. (Haarlem 2002).

K.W.J.M. Bossaers, 'Van Kintsbeen aan ten Staatkunde opgewassen'. Bestuur en bestuurders van het Noorderkwartier in de achttiende eeuw. (Hollandse Historische Reeks 25, Den Haag 1996).

K.W.J.M. Bossaers, Inventaris Familiearchief Alewijn, 2007.

Katja Bossaers, 'Enkhuizers regentenfamilies en hun buitens in de Beemster', in: Steevast, Jaarboek Oud-Enkhuizen, 2008.

Katja Bossaers, ‘Buitenplaatsen in de Beemster’, in: De Nieuwe Schouwschuit 6e jrg. (2008).

Katja Bossaers, 'Zwaansvliet', in: De Nieuwe Schouwschuit 7e jrg. (2009).

Katja Bossaers en Carly Misset (red.), 400 Jaar Beemster, 1612-2012 (officieel jubileumboek, verschijnt augustus 2012).

J. Bouman, Bedijking, opkomst en bloei van de Beemster (Purmerend 1857).

J.E. Elias, De vroedschap van Amsterdam 1578-1795 (2 dln., Amsterdam 1903).

Oscar Gelderblom, Zuid-Nederlandse kooplieden en de opkomst van de Amsterdamse stapelmarkt (Hilversum 2000).

M. Glaudemans, Amsterdams Arcadia, de ontdekking van het achterland (Nijmegen 2000).

L. Kooijmans, Onder regenten. De elite in een Hollandse stad, Hoorn 1700-1780. (Hollandse Historische Reeks 4, Den Haag 1985).

A.J. Kölker, Kroniek van de Beemster (Alphen aan den Rijn 1981).

Jack Otsen, Jan Switser, gezworen landmeter van de Beemster (1739-1791) (Purmerend 1997).

Het levensverhaal van Pieter Peereboom, een 18e-eeuwse regent-ondernemer uit Purmerend. (Stolphoevereeks XVII, Hoorn 1993).

Wouter Reh, Clemens Steenbergen, Diederik Aten, Zee van land. De droogmakerij als atlas van de Hollandse landschapsarchitectuur (Wormer 2005).

K. Zandvliet, De 250 rijksten van de Gouden Eeuw (Amsterdam 2006)

Han van Zwet, Lofwaerdighe dijckagies en miserabele polders. Een financiële analyse van landaanwinningsprojecten in Hollands Noorderkwartier, 1597-1643 (Hilversum 2009).

 

 

 

 

Design downloaded from free website templates.